„Walka o byt” – serial NRK o polonii w Norwegii

7 września 2014 | AKTUALNOŚCI | Artykuły | KULTURA | POLACY W NORWEGII |

Foto: NRK/ScanPress.net Foto: NRK/ScanPress.net

Już w środę 10 września o godz. 21.35 państwowa telewizja NRK 1 rozpoczyna emisję 8 odcinków pierwszego sezonu serialu „Kampen for tilværelsen” – „Walka o byt”. Bohaterem jest Polak, Tomasz Nowak, grany przez Bartka Obuchowicza Kamińskiego. Jeszcze przed premierą został nominowany do Nagrody PRIX EUROPA 2014 przyznawanej najlepszym serialom europejskim.

Serial opowiada o losach mieszkającego w Warszawie lingwisty Tomasza Nowaka, który nie dając sobie rady z kłopotami finansowymi postanawia odszukać w Norwegii swojego ojca – Norwega. Tomasz nigdy nie poznał swojego ojca. Żona Tomasza oczekuje drugiego dziecka i widmo biedy zagląda rodzinie do oczu. Przypuszczają oni, że ojciec Tomasza zwróci mu pieniądze, jakie ma być mu winien. Zapada decyzja o wyjeździe do Oslo w poszukiwaniu ojca.

 

W poszukiwaniu ojca

Historia Tomasza jest pretekstem do pokazania w krzywym zwierciadle społeczeństwa norweskiego, szczególnie jego klasy wyższej. Akcja serialu toczy się w Ullevål Hageby jednej z najbardziej snobistycznych dzielnic Oslo. Zamieszkują ją pisarze, filmowcy, lekarze, adwokaci, meklerzy giełdowi, znani aktorzy, których śmiało można zaliczyć do najbardziej zamożnych warstw społeczeństwa. Spotkać tam można w rzeczywistości znanego komika Haralda Eia czy Espena Eckbo, pisarkę Linn Ullmann (córkę legendarnej aktorki Ingmara Bergmana, Liv Ullmann), reżyserów Sarę Johnsen oraz Påla Sletaune, naczelną Se&Hør Ellen Arnstad lub Kjetila Rolnessa, pisarza i muzyka oraz innych. Starają się oni jednak na co dzień nie obnosić się ze swoim bogactwem. Jednak z braku prawdziwych problemów w życiu ta mini-społeczność – oczami scenarzystów – próbuje je sobie wynaleźć po to, aby ich egzystencja nabrała – w ich mniemaniu – sensu.

W „Walce o byt” poznamy całą galerię postaci zamieszkujących Ullevål Hageby: Anitrę i Jørgena Skolmena, tracącego na popularności reżysera, starających się „wydębić” jak najwięcej za sprzedawane mieszkanie i w międzyczasie dokonać „perfekcyjnego rozwodu” – bez strat dla nikogo. Będzie tam też Karianne, lekarka, opętana manią nieustannych remontów. Z kolei rodzina dentysty Vidkuna upiera się, aby mieć psa, czego Vidkun za wszelką cenę chce uniknąć – z wiadomych tylko sobie powodów. Anneli jest jasnowidzem i nawiązuje romans z jednym z głównych bohaterów. Szczęśliwą parą są Margareth i Odd-Einar – dopóki nie zaczną się… odchudzać. Nuda, desperacja, brak celu w życiu, frustracje seksualne – to tylko niektóre z ingrediencji składających się na problemy mieszkańców Ullevål Hageby.

Polonia w NRK

To już drugi obok dokumentalnego „Brakkefolket” – „Ludzi z baraków” – serial pokazujący najnowszą polską emigrację zarobkową w Norwegii. Tym razem bohaterem jest Polak posiadający wyższe wykształcenie, co pod pewnym względem dopełnia obrazu polonii norweskiej, zwykle pokazywanej w norweskich mediach zbyt jednostronnie. Szukając nieznanego ojca Tomasz zmuszony jest jednak imać się rozmaitych, niewyuczonych wcześniej zajęć aby mieć się z czego utrzymać podczas przedłużającego się nieoczekiwanie pobytu. Daje to okazję norweskim scenarzystom do pokazania Norwegom światka emigrantów zarobkowych znad Wisły. Choć obraz ten jest często uproszczony i rysowany grubą kreską, oddaje w zasadzie realia niektórych środowisk polskich w Norwegii. Błędem będzie jednak przyjmowanie, że „tacy są wszyscy Polacy” lub „tak jest wszędzie wśród Polaków”. To samo dotyczy sportretowanych środowisk norweskich. Należy pamiętać, że jest to fikcja stworzona w celu satyrycznego spojrzenia na niektóre aspekty norweskiego społeczeństwa dobrobytu. „Walka o byt” nie jest jednak czystą komedią. To historia zderzenia ze sobą dwóch społeczności – norweskiej i polskiej – zawierająca jednocześnie elementy humorystyczne i dramatyczne, mniej więcej w takich proporcjach, jakich serwuje je nam samo życie.

„Walka o byt” to duża produkcja telewizyjna NRK. Na początek nakręcone zostanie 16 ocinków podzielone na 2 sezony, ale plan długofalowy zakłada dokręcenie następnych, jeżeli serial ten zostanie pozytywnie przyjęty przez publczność. Reżyserię powierzono pięciu reżyserom. Marit Moum Aune wyreżyserowała pierwsze trzy odcinki, pozostałe nakręcą Arild Andresen, Bård Breien, Thomas Seeberg Torjussen i Atle Knudsen.

Autorami scenariusza są Erlend Loe, Per Schreiner i Bjørn Olaf Johannessen. Prawdziwą gwiazdą wśród nich jest Erlend Loe, jeden z najbardziej poczytnych pisarzy norweskich ostatnich dwóch dekad. Zadebiutował w 1993 entuzjastycznie przyjętą powieścią „Tatt av kvinnen” – „Przminęło z kobietą”, w Polsce ukazała się jego książka „Naiwny. Super”, „L” oraz „Ryba”. Erlend Loe ma też na swym koncie kilka scenariuszy filmowych, w tym uhonorowanego nagrodą FIPRESCI „Białego szaleństwa” w reżyserii Runego Denstada Langlo.

Telewizja NRK pozyskała na potrzeby serialu całą plejadę świetnych aktorek i aktorów norweskich. Zobaczymy tam m.in. Lenę Kristinę Ellingsen, Øysteina Røgera, Ola G. Furuseth, Tone Mostraum, Trine Wiggen, Madsa Ousdala, Kjersti Botn Sandal, Sigrid Husjord, Monica Hjelle, Nilsa Jørgena Kaalstada, Nilsa Sletta, Jannika Bonnevie, Idun og Mikkela Aunego Skrettinga.

Obok pierwszoplanowego Bartłomieja Obuchowicza Kamińskiego zobaczymy m.in. Janusza Chabiora, Jakuba Kamienskiego w roli Serafina oraz Annę Czartoryską w roli ekranowej żony głórnego bohatera, Tomasza Nowaka.

Pierwszy polski aktor w Norwegii

Bartek Kamiński jest synem polskich emigrantów politycznych. Przyjechał do Norwegii z rodziną z Golubia-Dobrzynia, w 1983 roku mając lat 6. Początkowo mieszkał w Kristiansand. W 2002 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Oslo, gdzie obecnie mieszka. Występował w Rogaland Teater, Trøndelag Teater, Torshovteatret, a ostatnio gra w Oslo Nye Teater. Można go było zobaczyć w telewizyjnych serialach komediowych takich, jak „Hjerte til Hjerte, „Hos Martin”, „Seks som oss”, „Sara og Selma” i „Nårje”. W 2011 r. został nominowany do Nagrody Komediowej w kategorii najlepszy debiut.

Wywiadu z Bartkiem Kamińskim obejrzysz tu:

Niżej podpisany miał okazję obejrzeć trzy pierwsze odcinki serialu, o którym można śmiało powiedzieć, że zostanie z pewnością dobrze przyjęty przez krytykę i wyrobioną norweską publiczność telewizyjną. Jeszcze przed premierą telewizyjną w Norwegii został nominowany do prestiżowej nagrody PRIX EUROPA 2014.

PRIX EUROPA  Logo

Wywiad z Erlendem Loe obejrzysz tu:

Inne zwiastuny:

Oto parę postaci z serialu „Walka o byt”:

Przeczytaj również: